Kinderen beschermen tegen AI is niet genoeg. We moeten hen er ook mee leren omgaan.
De Europese Commissie stelt met de nieuwe EU KIDS Act strengere regels voor om kinderen en jongeren online te beschermen. Het voorstel beperkt de toegang tot sociale media voor jonge kinderen en verplicht digitale diensten om hun platformen veilig te ontwerpen. Ook AI-chatbots en AI-companions vallen onder die regels. Voor minderjarigen moeten ze standaard uitgeschakeld zijn en mogen ze geen emotionele afhankelijkheid creëren.
Dat is een belangrijke stap. Kinderen en jongeren mogen niet alleen verantwoordelijk worden gemaakt voor technologie die bewust ontworpen is om hun aandacht vast te houden, hun gedrag te sturen of zoveel mogelijk gegevens te verzamelen. De verantwoordelijkheid ligt in de eerste plaats bij de bedrijven die deze technologie ontwikkelen en aanbieden.
Maar bescherming alleen volstaat niet.
AI verdwijnt niet uit de leefwereld van jongeren wanneer we bepaalde toepassingen beperken. Ze komen ermee in aanraking via sociale media (nu enigszins gefaseerd en gelimiteerd), zoekmachines, games, schoolplatformen en creatieve tools. Ze zien beelden en berichten waarvan niet altijd duidelijk is of ze echt zijn. Ze krijgen aanbevelingen van algoritmes en voeren gesprekken met systemen die menselijker overkomen dan ze in werkelijkheid zijn.
Daarom hebben jongeren naast bescherming ook AI-geletterdheid nodig.
Bij AI for Youth willen we kinderen en jongeren stap voor stap leren begrijpen wat AI is, waar ze ermee in aanraking komen en hoe zulke systemen hun keuzes kunnen beïnvloeden. Ze leren informatie en gegenereerde inhoud kritisch beoordelen, bewust omgaan met persoonsgegevens, kansen van AI benutten en nadenken over de bredere impact ervan op mens en samenleving.
Dat betekent niet dat elke jongere programmeur of AI-expert moet worden. Wel dat jongeren voldoende inzicht en vaardigheden nodig hebben om niet alleen gebruiker te zijn, maar ook bewuste keuzes te kunnen maken.
Daarbij spelen ook volwassenen een belangrijke rol. Ouders, leerkrachten, animatoren en jeugdwerkers moeten jongeren kunnen begeleiden, vragen bespreekbaar maken en samen met hen verkennen wat verantwoord gebruik betekent. Daarom richt AI for Youth zich niet alleen tot kinderen en jongeren, maar ook tot de mensen die dagelijks met hen werken.
De EU KIDS Act legt terecht meer verantwoordelijkheid bij technologiebedrijven. AI for Youth vult dat aan met een even noodzakelijke opdracht: jongeren niet alleen afschermen waar dat nodig is, maar hen ook voorbereiden op een wereld waarin AI steeds nadrukkelijker aanwezig zal zijn.
Veilige technologie en AI-geletterde jongeren zijn geen alternatieven. We hebben beide nodig.
Lees meer over het voorstel van de Europese Commissie.
Scroll doorheen een duidelijke uitleg over de AI Act, VRT
